Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, chính quyền Kiev đang xem xét một đề xuất gây tranh cãi dữ dội: Bắt buộc người nước ngoài đang cư trú hợp pháp tại Ukraine phải tham gia quân đội. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước leo thang đáng báo động về tình trạng thiếu hụt nhân lực.
Thông tin này đang khiến cộng đồng người nước ngoài tại Ukraine và các đại sứ quán phương Tây “đứng ngồi không yên”.
Thay vì chỉ kêu gọi tình nguyện viên quốc tế như trước đây, đề xuất mới nhắm trực tiếp vào những người nước ngoài đang sinh sống, làm việc và có thẻ cư trú tại quốc gia này.
Nội dung đề xuất: Hợp đồng 6 tháng bắt buộc?
Theo các nguồn tin rò rỉ, dự thảo luật này yêu cầu nam giới nước ngoài trong độ tuổi nhập ngũ, nếu muốn gia hạn visa hoặc giấy phép cư trú, có thể phải ký một cam kết phục vụ quân đội.
Thời hạn tối thiểu được đưa ra là hợp đồng 6 tháng.
Điều này có nghĩa là quyền cư trú của họ sẽ bị ràng buộc trực tiếp với nghĩa vụ quân sự. Một sự đánh đổi: Cầm súng hoặc rời khỏi đất nước.
Tình thế “Ngàn cân treo sợi tóc” về nhân lực
Tại sao Ukraine lại đưa ra ý tưởng cực đoan này? Câu trả lời nằm ở chiến trường.
Sau nhiều năm xung đột hao người tốn của, lực lượng quân đội Ukraine đang mỏng đi trông thấy. Việc huy động công dân trong nước ngày càng khó khăn và vấp phải sự phản đối.
Việc nhắm vào người nước ngoài cư trú (vốn có số lượng không nhỏ, bao gồm sinh viên, lao động, chuyên gia) cho thấy Kiev đang tìm mọi cách để lấp đầy các đơn vị chiến đấu và hậu cần.
Rắc rối pháp lý và ngoại giao quốc tế
Đề xuất này ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích về mặt pháp lý quốc tế.
Việc ép buộc công dân nước khác cầm súng tham gia vào một cuộc chiến tranh không phải của họ là điều hiếm thấy và có thể vi phạm các công ước về quyền con người.
Nhiều quốc gia có công dân đang ở Ukraine (như Ba Lan, Moldova, các nước Baltic…) có thể sẽ phản đối kịch liệt. Họ lo ngại công dân của mình bị biến thành “bia đỡ đạn” ngoài ý muốn.
Phản ứng của người nước ngoài tại Ukraine
Cộng đồng Expat (người nước ngoài) tại Kiev và Lviv đang hoang mang.
Nhiều người đã chọn ở lại Ukraine để ủng hộ tinh thần hoặc làm việc nhân đạo, nhưng việc bị bắt buộc cầm súng ra tiền tuyến là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Nếu luật này đi vào thực tế, dự báo sẽ có một làn sóng người nước ngoài ồ ạt rời bỏ Ukraine, gây thêm khó khăn cho nền kinh tế vốn đã kiệt quệ của nước này.
Kết luận
Đề xuất “cưỡng chế” nhập ngũ 6 tháng đối với người nước ngoài là một canh bạc mạo hiểm của Ukraine.
Nó có thể giải quyết cơn khát nhân lực trong ngắn hạn, nhưng cái giá phải trả về uy tín ngoại giao và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế sẽ là rất lớn.
Liệu Quốc hội Ukraine có dám thông qua đạo luật gây tranh cãi này? Chúng ta hãy chờ xem phản ứng của các nước phương Tây trong những ngày tới.
