Trong chính trị quốc tế, đặc biệt là với một “con cáo” trên bàn đàm phán như Donald Trump, khoảng cách giữa “Gáy” (Rhetoric) và “Đánh” (Action) là một tính toán chi phí cực kỳ khôn ngoan.
1. Tại sao không “bắt cóc” hay “đánh thẳng”?
Bạn thắc mắc tại sao Mỹ không dùng quân đội dứt điểm những “độc tài” có hạt nhân? Câu trả lời không nằm ở lòng dũng cảm, mà nằm ở Học thuyết Răn đe:
- Cái giá của hạt nhân: Khi đối phương có “nút bấm đỏ”, một cuộc tấn công tổng lực không còn là chiến thắng, mà là một cuộc tự sát tập thể.
- Tư duy kinh doanh: Trump là một doanh nhân. Ông không muốn tiêu tốn hàng nghìn tỷ USD và hàng vạn sinh mạng cho một cuộc chiến không có lợi nhuận ròng. Đối với ông, “Thắng mà không cần nổ súng” mới là đỉnh cao của lợi nhuận.
2. Trung Quốc: “Rắc rối lớn” không nằm ở súng đạn
Khi Trump tuyên bố Trung Quốc sẽ gặp “rắc rối lớn” nếu gửi vũ khí cho Iran, ông không dọa ném bom Bắc Kinh. Ông đang nhắm vào thứ mà Trung Quốc sợ nhất: Kinh tế.
- Đòn thuế 50-60%: Đây là “vũ khí hạt nhân kinh tế”. Nếu Trung Quốc mất thị trường Mỹ, chuỗi cung ứng của họ sẽ sụp đổ.
- Thế gọng kìm: Trump đang ép Bắc Kinh phải lựa chọn: Hoặc là giữ “người bạn” Iran, hoặc là giữ nền kinh tế xuất khẩu hàng nghìn tỷ đô.
3. “Gáy” có phải là vô ích?
Thực tế, việc lên tivi “gáy” chính là một phần của Tâm lý chiến:
- Tạo sự bất định: Khi Trump nói năng khó đoán và cực đoan, đối phương (như Iran hay Trung Quốc) luôn phải ở trạng thái đề phòng cao độ, từ đó dễ đưa ra những nhượng bộ trên bàn đàm phán để đổi lấy sự bình ổn.
- Xoa dịu cử tri: Những tuyên bố mạnh mẽ giúp ông giữ vững hình ảnh một “vị tổng thống thép” trong mắt người dân Mỹ, dù thực tế ông đang đi đêm để tìm một thỏa thuận thương mại.
GÓC NHÌN SẮC BÉN
“Trong ván bài này, Trump không đóng vai hiệp sĩ đi cứu thế giới bằng thanh kiếm, ông đóng vai người cầm cái, liên tục ra mức cược cao để ép đối thủ phải bỏ bài (fold) trước khi hai bên thực sự phải lật ngửa bài.”
Kịch bản sắp tới:
- Trung Quốc sẽ vẫn hỗ trợ Iran nhưng qua các “đường hầm” bí mật để tránh đòn thuế của Mỹ.
- Trump sẽ tiếp tục dùng truyền thông để gây sức ép, trong khi phái đoàn tại Islamabad vẫn đang nỗ lực chốt một con số “thu phí” vừa ý cả hai bên.
Bạn nghĩ sao? Liệu những lời đe dọa kinh tế của Trump có đủ sức nặng để ngăn cản sự liên minh giữa “Rồng” và “Báo” (Trung Quốc – Iran) không, hay đó vẫn chỉ là một đòn hỏa mù?
