Mối quan hệ giữa hai bờ Đại Tây Dương đang đứng trước thử thách lớn chưa từng có. Mới đây, phía Đức đã có động thái đáp trả gay gắt sau những bình luận gây tranh cãi của Tổng thống Donald Trump về vấn đề Ukraine và Greenland.
Không còn là những lời lẽ ngoại giao dè dặt, giới chức Đức dường như đã hết kiên nhẫn. Sự việc lần này được ví như “giọt nước tràn ly” trong bối cảnh địa chính trị vốn đã vô cùng phức tạp.
Lars Klingbeil, một nhân vật cấp cao trong chính trường Đức, đã không ngần ngại chỉ trích trực diện phong cách ngoại giao của ông Trump.
Tuyên bố đanh thép từ phía Đức
Phản ứng trước quan điểm cho rằng châu Âu nên tự lo cho Ukraine thay vì trông chờ vào Mỹ, hoặc các gợi ý liên quan đến Greenland, ông Lars Klingbeil đã đưa ra một thông điệp cứng rắn.
Ông nhấn mạnh rằng sự kiên nhẫn của các đồng minh châu Âu không phải là vô hạn.
“Chúng ta liên tục phải đối mặt với những hành động khiêu khích mới từ Trump. Có một giới hạn — và giới hạn đó hiện đã bị vượt qua.”
Câu nói “giới hạn đã bị vượt qua” (line has been crossed) là một thuật ngữ ngoại giao rất nặng nề. Nó ám chỉ rằng mối quan hệ đối tác đang chuyển sang một giai đoạn đối đầu hoặc ít nhất là xem xét lại các cam kết.
[Chèn hình ảnh: Ông Lars Klingbeil đang phát biểu hoặc cờ Đức và Mỹ đặt cạnh nhau]
Nguồn cơn của sự tranh cãi
Sự giận dữ của Berlin không bùng phát vô cớ. Nó xuất phát từ quan điểm nhất quán của ông Trump về việc “Nước Mỹ trên hết” (America First).
Ông Trump nhiều lần cho rằng châu Âu, đặc biệt là Đức, đang hưởng lợi từ sự bảo trợ quân sự của Mỹ mà không đóng góp tương xứng, nhất là trong cuộc chiến tại Ukraine.
Việc gộp chung các vấn đề lãnh thổ (như Greenland) với trách nhiệm an ninh tại Ukraine được phía châu Âu xem là một sự “thương mại hóa” các vấn đề chính trị nghiêm túc. Điều này đi ngược lại với các giá trị ngoại giao truyền thống của khối EU.
Rạn nứt đồng minh hay chỉ là “đấu khẩu”?
Câu hỏi lớn nhất lúc này là: Liệu đây có phải là dấu hiệu của sự tan vỡ trong liên minh NATO?
Một mặt, Mỹ và châu Âu vẫn cần nhau về mặt kinh tế và an ninh. Nhưng mặt khác, niềm tin chính trị đang bị xói mòn nghiêm trọng.
Khi một đồng minh thân cận như Đức tuyên bố “vượt qua giới hạn”, điều đó cho thấy châu Âu đang dần chuẩn bị cho một kịch bản phải tự đứng trên đôi chân của mình, thay vì dựa dẫm hoàn toàn vào Washington như trước đây.
Áp lực lên cuộc chiến Ukraine
Căng thẳng giữa các nhà tài trợ chính (Mỹ và Đức) là tin không vui đối với Kiev.
Trong lúc chiến sự Ukraine vẫn chưa có hồi kết, sự thiếu đồng thuận trong khối phương Tây có thể tạo ra những lỗ hổng chí mạng. Nếu Mỹ rút bớt hỗ trợ và Đức cảm thấy bị xúc phạm, dòng viện trợ có thể bị ảnh hưởng bởi các toan tính chính trị.
Kết luận
Phát ngôn của ông Lars Klingbeil không chỉ là sự giận dữ nhất thời. Nó là hồi chuông cảnh báo về một trật tự thế giới đang thay đổi.
Khi “giới hạn” đã bị vượt qua, các bên sẽ phải xác định lại vị thế của mình. Châu Âu buộc phải trưởng thành hơn về mặt quân sự, và Mỹ có thể sẽ thấy mình cô đơn hơn nếu tiếp tục đẩy các đồng minh ra xa.
Chúng ta sẽ phải chờ xem liệu đây chỉ là một màn “nắn gân” nhau hay là khởi đầu cho một sự chia rẽ thực sự giữa hai bờ đại dương.
